ٱلْبَصِيرُ (അൽ-ബസീർ)
തെളിഞ്ഞതും ഒളിഞ്ഞതും, അടുത്തതും അകന്നതും, നേർത്തതും കട്ടിയുള്ളതും, ചെറുതും വലുതും, സൂക്ഷ്മമായതും സ്ഥൂലമായതും, ഗൂഢവുമായതും ദൃശ്യമാവുന്നതുമായതും — ഗൈബും ശഹാദത്തും തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങളൊക്കെയും സൂക്ഷ്മമായി കാണുന്നവനാണ് അൽ-ബസീർ എന്ന നാമത്തിൻ്റെ അർത്ഥം.
ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (റഹ്) പറഞ്ഞു:
“അൽ-ബസീർ എന്നാൽ, തൻ്റെ കാഴ്ചയുടെ പൂർണ്ണതയാൽ ചെറുഉറുമ്പിൻ്റെ സൃഷ്ടിയിലെ ഘടനകളും അവയുടെ അവയവങ്ങളും — മാംസവും രക്തവും മജ്ജയും നാഡികളും — എല്ലാം കാണുന്നവൻ. ഇരുണ്ട രാത്രികളിൽ കരിമ്പാറയിൽ അതിൻ്റെ ചലനവും അവൻ കാണുന്നു.”
വിശുദ്ധ ക്വുർആനിൽ നാല്പത്തിരണ്ടു സ്ഥാനങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിന് അൽ-ബസീർ എന്ന നാമം വന്നിട്ടുണ്ട്.
إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِ بَصِيرًا
“തീർച്ചയായും അല്ലാഹു തൻ്റെ ദാസന്മാരെപ്പറ്റി കണ്ടറിയുന്നവനാകുന്നു.” (ക്വുർആൻ 40:44)
അല്ലാഹു തന്നിലേക്കാണ് നോക്കുന്നത്, തന്നെ കാണുന്നു, നിരീക്ഷിക്കുന്നു എന്ന ബോധം മനുഷ്യനിൽ സത്യസന്ധമായാൽ അത് അവനെ സൂക്ഷ്മബോധമുള്ളവനാക്കി, പാപവിമുക്തനാക്കി മാറ്റും.
അല്ലാഹു ചോദിക്കുന്നു:
أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَىٰ
“അവൻ അറിയുന്നില്ലേയോ, അല്ലാഹു കാണുന്നുണ്ടെന്ന്?” (ക്വുർആൻ 96:14)
ഈ വിഷയത്തിൽ അല്ലാഹു മുന്നറിയിപ്പെന്നോണം അടിയാരെ ഉണർത്തുന്നു:
وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
“(നബിയേ!) പറയുക: ‘നിങ്ങൾ പ്രവൃത്തിയിലേർപ്പെടുക. അല്ലാഹുവും അവൻ്റെ ദൂതനും സത്യവിശ്വാസികളും നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളെ കണ്ടുകൊള്ളും. പിന്നെ അദൃശ്യവും ദൃശ്യവുമായതെല്ലാം അറിയുന്നവൻ്റെ അടുക്കലേക്ക് നിങ്ങൾ മടക്കപ്പെടും; അപ്പോൾ നിങ്ങൾ ചെയ്തതിനെപ്പറ്റി അവൻ നിങ്ങളെ അറിയിച്ചു കൊള്ളും.’” (ക്വുർആൻ 9:105)
ഫിറൗൻ്റെ സമൂഹത്തിൽ നിന്നു തൻ്റെ വിശ്വാസം മറച്ചുവെച്ചിരുന്ന വിശ്വാസി (മുഅ്മിനു ആലി ഫിറൗൻ) തൻ്റെ ജനതയ്ക്ക് ഉപദേശവും മുന്നറിയിപ്പും നൽകിയപ്പോൾ പറഞ്ഞത്:
فَسَتَذْكُرُونَ مَا أَقُولُ لَكُمْ وَأُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌۢ بِالْعِبَادِ
“നിങ്ങൾക്കു ഞാൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ നിങ്ങൾ ഓർക്കും. ഞാൻ എൻ്റെ കാര്യം അല്ലാഹുവിനേൽപ്പിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും അല്ലാഹു തൻ്റെ ദാസന്മാരെപ്പറ്റി കണ്ടറിയുന്നവനാകുന്നു.” (ക്വുർആൻ 40:44)
മനുഷ്യസൃഷ്ടിയുടെ പരമലക്ഷ്യമായ ഇബാദത്ത് — അല്ലാഹുവിനുവേണ്ടി മാത്രമാക്കൽ — പ്രാവർത്തികമാക്കേണ്ടതിനെക്കുറിച്ച് നബി ﷺ പറഞ്ഞത്:
أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ بِبَعْضِ جَسَدِي فَقَالَ: اعْبُدِ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ
“അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതൻ (ﷺ) ൻ്റെ ശരീരത്തിൽ പിടിച്ച് പറഞ്ഞു: ‘നീ അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കൂ — നീ അവനെ കാണുന്നതുപോലെ.’”
അല്ലാഹുവിൻ്റെ നോട്ടത്തിനു കീഴിലാണ് താനെന്ന ബോധത്തോടെ ഇബാദത്ത് നടത്തൽ അതിൻ്റെ ഉന്നതാവസ്ഥയാണ്. അതത്രേ ഇഹ്സാൻ എന്ന പദവി.
ഉമർ (റ) നിവേദിച്ച പ്രശസ്ത ഹദീഥിൽ ജിബ്റീൽ നബി ﷺയോട് ചോദിച്ചു:
فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ، قَالَ: أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ.
“ഇഹ്സാനിനെക്കുറിച്ച് പറയൂ.”
നബി ﷺ പറഞ്ഞു: “നീ അല്ലാഹുവിനെ കാണുന്നതുപോലെ ആരാധിക്കുക; നീ അവനെ കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ, തീർച്ചയായും അവൻ നിന്നെ കാണുന്നു.” (ബുഖാരി)
മറ്റൊരു ഹദീഥിൽ അബൂഹുറൈറ (റ) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരിക്കുന്നു:
فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ، قَالَ: أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ.
“നീ അല്ലാഹുവിനെ ഭയക്കുക — നീ അവനെ കാണുന്നതുപോലെ; നീ അവനെ കാണുന്നില്ലെങ്കിലും അവൻ നിന്നെ കാണുന്നു.” (മുസ്ലിം)
തന്നെ കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അല്ലാഹുവിൽ തവക്കുൽ വെച്ച് ജീവിക്കാൻ നബി ﷺയെ അല്ലാഹു കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു:
وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ الَّذِي يَرَاكَ حِينَ تَقُومُ وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ
“പ്രതാപിയും കരുണാനിധിയുമായിട്ടുള്ളവനിൽ നീ ഭരമേല്പിക്കുക. നീ നിൽക്കുമ്പോഴും, സാഷ്ടാംഗം ചെയ്യുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ നീ ചലിക്കുമ്പോഴും അവൻ നിന്നെ കാണുന്നവനത്രേ.” (ക്വുർആൻ 26:217–219)