2. നിശ്ചിത ഓഹരിയുടെ മാത്രം അവകാശികൾ. اصحاب الفروض
ഏഴുകൂട്ടരാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നത് ഈ ഏഴുകൂട്ടർ, عصبة വഴി ഒരിക്കലും അവകാശികളാവുകയില്ല.
1. ഭർത്താവ്,
2. ഭാര്യ,
3. മാതാവ്,
4. മാതാവിന്റെ മാതാവ്,
5. പിതാവിന്റെ മാതാവ്,
6. ഉമ്മയൊത്ത സഹോദരൻ,
7. ഉമ്മയൊത്ത സഹോദരി.
ഇവരിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ടുപേർ വിവാഹബന്ധത്തിലൂടെയാണ് അവകാശികളാകുന്നതെന്ന കാര്യം വ്യക്തമാണല്ലോ. ഇവിടെ ഭർത്താവ് സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയുള്ളവനാണല്ലോ. എന്നിട്ടും അയാൾക്ക് നിശ്ചിത ഓഹരിമാത്രം നൽകി മതിയാക്കുന്നതെന്തുകൊണ്ട് എന്ന് ചിലർ സംശയിച്ചേക്കാം. ഭാര്യയുടെ സ്വത്തിലെ ഓഹരിയാണ് ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഭാര്യയുടെ കുടുംബത്തെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ബാധ്യത ഇദ്ദേഹത്തിനില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഭാര്യയാണെങ്കിൽ മരിച്ചു. അയാൾ തന്റെ കുടുംബത്തെയാണ് സംരക്ഷിക്കേണ്ടത്. അക്കാര്യം അവിടെ പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പിതാവും പിതാമഹനും നിശ്ചിത ഓഹരിക്ക് അവകാശികളായി വരുമെങ്കിലും ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ അവർ കുടുംബത്തിലെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഏറ്റെടുക്കേണ്ടിവരുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ നിശ്ചിത ഓഹരിക്കാരുടെ അവകാശം കഴിച്ച് ബാക്കിവരുന്ന സ്വത്തിന് അങ്ങനെയുള്ള സന്ദർഭത്തിൽ അവർ രണ്ടുപേരും അസ്വബാവഴി അവകാശികളായിത്തീരുന്നു. അപ്പോൾ അവരിരുവരും
അസ്ഹാബുൽ ഫുറൂള് (اصحاب الفروض) എന്ന വിഭാഗവും അസ്വബ (عصبة) എന്ന വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള നിയമങ്ങൾ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളാവാം. അതതുകാലത്തെ നിയമങ്ങൾ സർവ്വജ്ഞനായ അല്ലാഹുവിന് വിലക്കാനാവാത്തതാണ് എന്നതിന് ഒരു തെളിവു കൂടിയാണത്. അത് വിശദീകരിച്ച് ദീർഘിപ്പിക്കുന്നില്ല.
മകൾ, മകന്റെ മകൾ, സഹോദരി (മാതാവും, പിതാവും ഒത്തവൾ, പിതാവൊത്തവൾ) എന്നീ നാല് വിഭാഗവും നിശ്ചിത ഓഹരിക്കാരുടെ (അസ്ഹാബുൽ ഫുറൂള്) താമ. അതായത് അവരുടെ കുടുംബത്തിലെ സഹോദരൻമാരുടെ ജീവിച്ചിരിപ്പില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അവർക്കു നിശ്ചിത ഓഹരിയുണ്ട്. അതവർ മാത്രമാണുള്ളതെങ്കിൽ 1/2യും ഒന്നിലധികമുണ്ടെങ്കിൽ 2/3യും ഓഹരി കൊടുത്തു. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു വിഭാഗം സഹോദരൻമാരുടെയും വരുമ്പോഴാണ് ഈ സഹോദരൻമാർ (അവയെ സംരക്ഷണ വിഭാഗങ്ങൾ) പരിഗണിച്ച് കൂടുതൽ തുക സ്ത്രീകൾക്ക് മുഴുവനായോ ഭാഗികമായോ നൽകുകയോ ചെയ്യുന്നതു്. അപ്പോഴാണ് അവരുള്ളതുപോലെ പകുതി സ്വത്ത് നൽകുകയും, ഇവിടെ ഈ നാലാം വിഭാഗക്കാർക്ക് പ്രബല സംരക്ഷണ വിഭാഗമെന്ന പരിഗണനച്ചുമതലകൾ ഉണ്ട്. സ്ത്രീകൾക്ക് പകുതി സ്വത്ത് നൽകുകയും, ഇവിടെ ഈ നാലുവിഭാഗം പുരുഷൻമാർ പങ്കിട്ട് നമ്മൾ നൽകുന്നു. ഇവിടെ ഈ സഹോദരൻമാർ (പ്രബല സംരക്ഷകർ (عصبة) എന്ന നിലക്ക് തങ്ങൾക്ക് നൽകിയതുപോൽ അത്രയും തുകയുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷൻമാരുടെ പകുതി (للذكر مثل حظ الأنثيين) എന്ന ആനുപാതം നമ്മൾ നൽകി ഇസ്ലാം സ്ത്രീകളെ പരിഗണിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഇവിടെ അസ്വബക്കാരായ സഹോദരൻമാരോട് ചേർത്ത് ഈ സ്ത്രീകൾ പ്രത്യേക അവസ്ഥയാണ് പദ്ധതിയിലെങ്കിൽ വിഭജിച്ചപ്പൊഴാകുന്നു. അതത് അവസ്ഥാഭേദങ്ങളിൽ ഒരു അവകാശിയാണ്. പുരുഷനും സ്ത്രീയും കൂടി ഒരു പ്രബലവിഭാഗമായി വരുമ്പോൾ പുരുഷന്റെ വിശേഷതകൾ കൊണ്ട് രണ്ടുപേരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു കുടുംബമായി സമ്മാനിക്കുകയാണ്. ഉദാഹരണമായി ഉപ്പ എന്നതിന്ന് എല്ലാവരും ഇല്ല എന്നാൽ ഭർത്താവ് എടുത്തുയർത്തിയത് അർത്ഥം. പക്ഷെ പ്രബലവിഭാഗത്തിൽ വരുന്നത് ഒന്നാമത് മാതാവോ മാതാപിതാക്കൾ എല്ലാവരുമാണല്ലോ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭർത്താവ് എന്ന പദത്തെയും ഇവരെയും പറ്റി പണ്ഡിതൻമാർ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. ഇവിടെ ഒരു പുരുഷൻ രണ്ട് സ്ത്രീകൾക്ക് സമ്മാനം (للذكر مثل حظ الأنثيين) എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രകൃതിയും അവസ്ഥകളും. സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഒട്ടുമില്ലാത്ത അവകാശ സ്ത്രീകളുടേതാകുമ്പോൾ സ്ത്രീയും ഉണ്ണിയും ഈ രണ്ട് പുരുഷൻമാരുടെയിടയിൽ ജീവിച്ച് അവർ അവരുമായി സംരക്ഷണം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വരുമ്പോൾ അതത് പരിഗണിച്ചുകൊണ്ടൊക്കെയും ഇത് യോജിച്ചതാവുന്നു. സ്ത്രീക്ക് പുരുഷന്റെ പകുതി എന്നു പറഞ്ഞതത്രയും ഈ ആശയം കിട്ടുമെങ്കിൽ മാത്രമേ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഓഹരി പുരുഷന്റെത്രയുമാവുകയുള്ളൂവെങ്കിലും ഇവിടെ ഇസ്ലാം പരിഗണിച്ച ഓഹരികൾ കൂടി സുചിപ്പിച്ചു കൊള്ളുന്നതൊക്കെയും വിലയിരുത്തിയിട്ടുള്ളതത്രേ.
ബാദ്ധ്യതാ സന്ദർഭാവസരങ്ങളിൽ ഓരോ സന്ദർഭത്തിലും ഈ പദത്തിനടുത്ത് ഇപ്പൊഴും ഉമ്മയും ഒത്തതല്ലാത്ത, ഉപ്പ മാത്രം ഒത്തതൊ ആയ സഹോദരങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള നിയമങ്ങളാണ്. അവരെയെല്ലാം കുടുംബത്തിലെ സംഘടനയുടെയും സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെയും എല്ലാ ഘടകങ്ങളെയും അല്ലാഹു പറയുന്നതു്:
﴿ إِنِ ٱمْرُؤٌاْ هَلَكَ لَيْسَ لَهُۥ وَلَدٌ وَلَهُۥٓ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَتَا ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا ٱلثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِن كَانُوٓاْ إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَآءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّواْ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ ﴾ (النساء ١٧٦)
"ഒരാൾ മരിച്ചു അയാൾക്ക് സന്താനമില്ല. ഒരു സഹോദരിയുണ്ട്. എങ്കിൽ അയാൾ വിട്ടേച്ചുപോയ സമ്പത്തിന്റെ പകുതി അവൾക്കുള്ളതാണ്. അവൾക്ക് സന്താനമില്ലെങ്കിൽ സഹോദരി മരിച്ചാൽ മരിച്ചുപോയ സഹോദരൻ അവളുടെ സ്വത്തുടമസ്ഥനുമായിരിക്കും. ഇനി രണ്ട് സഹോദരിമാരാണുള്ളതെങ്കിൽ അയാൾ വിട്ടേച്ചുപോയ സമ്പത്തിന്റെ മൂന്നിൽ രണ്ടു ഭാഗവും അവരുടേതുമാണ്. ഇനി സഹോദരൻമാരും സഹോദരികളും കൂടിയുള്ളതാണെങ്കിൽ ആണിന് രണ്ടു പെണ്ണിന്റെ ആയുസ്സായ വിഹിതമാണ്. നിങ്ങൾ പിഴച്ചുപോകാതിരിക്കാൻ അല്ലാഹു വിവരിച്ചു തരുകയാണ്. അല്ലാഹു ഏതു കാര്യവും സുസൂക്ഷ്മമായി അറിയുന്നവനാകുന്നു." (ക്വുർആൻ. 4:176)
ഏതൊരു ഉമ്മയൊത്ത സഹോദര സഹോദരികളുടെ കാര്യത്തിലും ഈ നിയമങ്ങളെല്ലാം സ്വീകരിച്ചു കൊള്ളാൻ ഏറെ കാലം പ്രബലമായ രക്തബന്ധമല്ല. അവർ ഒരു വലിയ സഹോദരൻമാരുടെ കൂട്ടുത്തരവാദിത്വമില്ലാ ജീവിച്ചതുകൊണ്ട് സംരക്ഷണമില്ലാത്തവരുടെയും സാമ്പത്തിക ഉത്തരവുകളിലൊന്നുമില്ലാത്തവരും പക്ഷെ ഉമ്മയോടുള്ള രക്തബന്ധവും മാത്രമാണു പരിഗണിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. കുടുംബ വിശാലതയുടെ അവകാശവും ഇവർക്ക് നൽകുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
﴿ وَإِن كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَٰلَةً أَوِ ٱمْرَأَةٌ وَلَهُۥٓ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ ۚ فَإِن كَانُوٓاْ أَكْثَرَ مِن ذَٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَآءُ فِى ٱلثُّلُثِ ﴾ (النساء ١٢)
"അനന്തരാവകാശമെടുക്കപ്പെടുന്ന പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ 'കലാലത്ത്' (പിതാവും മക്കളുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ) ആയിരിക്കുകയും അയാൾക്ക് (മാതാവൊത്ത) സഹോദരനോ സഹോദരിയോ ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്താൽ അവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും 1/6 ഓഹരി ലഭിക്കുന്നതാണ്. അവർ അധികം പേരുണ്ടെങ്കിൽ മൂന്നിലൊന്നിൽ അവർ സമവകാശികളുമാണ്." (ക്വുർആൻ. 4:12)
ഈ വിഭാഗത്തിലെ സഹോദര സഹോദരികളിൽ ഉമ്മയൊത്തവരാണെന്നതിന് ഇതിന്റെ ആദ്യ ഭാഗത്തുള്ള കലാലത്ത് എന്ന പദം തെളിവാണ്. അത് 4:176ൽ ഉള്ളതുപോലെയല്ല. കലാലത്ത് എന്നാൽ സർവ്വസമ്മതമായ അഭിപ്രായമുള്ളത് മകൾ, പിതാവ് പോലെയുള്ള ബാദ്ധ്യതകൾ ഇല്ലാത്തതാണെന്ന്.
ഇവിടെ അതുമല്ല എന്നും വ്യത്യാസമില്ല. അതേപ്പറ്റി പണ്ഡിതൻമാർ പറയുന്നുണ്ട്. കൊടുക്കേണ്ടതിന്റെ ഇരട്ടി ആണിന്ന് കിട്ടേണ്ടതുണ്ട് എങ്കിലും ഇവിടെയുണ്ടായ കുറവുകളെയൊക്കെയും പെണ്ണിന്റെ ഓഹരി കൊണ്ടുമാത്രം ലഭിച്ചു. അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ബാദ്ധ്യതയും സംരക്ഷണ ചുമതലയും ഏൽപ്പിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഈ വ്യത്യാസങ്ങളെ പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കേണ്ടതാണ്.
മകളും മകന്റെ മകളും സഹോദരിയും ആവേണ്ടതു് മകൾ ഇല്ലാത്തത് കൊണ്ട് പകുതി ലഭിക്കാത്ത മകൾക്ക് ആകെത്തുക ഓരോരുത്തർക്കും ബാക്കി രൂപത്തിൽ ലഭിച്ചതുകൊണ്ട്. ആകെ മൂന്നിലൊൻപത് 1/2യേക്കാളും ബാക്കി 2/3 അവകാശികളുടേത്. പകുതി നേരെ മകൾക്കു കൊടുത്തു. ഇവിടെ മകന്റെ മകൾക്ക് മൂന്നിൽ ഒന്നായ 1/6 മകൾക്ക് വേണം നൽകിയാൽ. ഇവിടെയും മകന്റെ മകളുടെ അവകാശത്തിൽ മകൾക്ക് പകുതിയും ബാക്കി മുഴുവനും ലഭിക്കുകയില്ല. പുരുഷന്റേതുപോലെ വിഹിതമാക്കത്തക്കതാണ് മകന്റെ മകൾക്ക്. സഹോദരികൾ പകുതിയും പുരുഷൻ ഭാഗമായി 1/2 പകുതിയില്ലാത്തതിനെ നൽകി. സഹോദരികൾ മകൾക്കായുള്ള 1/2 പകുതി മാറ്റിവെച്ചിട്ട് മകൾക്ക് കൊടുത്തു. ഇവിടെയും എടുത്തു പറയണം അവകാശിയായ ഏതാണ്ട്, ബാധ്യം അല്ലാത്തതിൻ പേരിൽ പറയുകയുള്ളൂ. പകുതി അവരുള്ളതുകൊണ്ട്, ബന്ധം അകലുന്നതിൻ പേരിൽ പറയുകയും സഹോദരികളും തമ്മിൽ ഒരുവനെ കരുതി. എന്നാൽ ഇതൊക്കെ ശ്രദ്ധേയമാണ്.