ക്ഷമയുടെ മൂന്ന് അർത്ഥതലങ്ങൾ 

📌 വിഷയം: ക്ഷമയുടെ മൂന്ന് അർത്ഥതലങ്ങൾ 

പണ്ഡിതന്മാർ ക്ഷമയെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു:

 1️⃣ അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നതിലുള്ള ക്ഷമ (الصَّبْرُ عَلَى الطَّاعَاتِ) 

 ഇത് ക്ഷമയുടെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ഇനമാണ്. കാരണം, ആരാധനകൾക്ക് സ്ഥിരതയും കഠിനാധ്വാനവും ആവശ്യമാണ്. അലസതയെയും ശാരീരിക പ്രയാസങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് ആരാധനകൾ യഥാവിധി നിർവഹിക്കുന്നതിന് വലിയ ക്ഷമ വേണം.
 
 അല്ലാഹു പറയുന്നു:

    ...رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ...   

"(അവൻ) ആകാശങ്ങളുടെയും ഭൂമിയുടെയും അവയ്ക്കിടയിലുള്ളതിന്റെയും രക്ഷിതാവാകുന്നു. അതിനാൽ അവനെ താങ്കൾ ആരാധിക്കുകയും അവനുള്ള ആരാധനയിൽ ക്ഷമയോടെ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും ചെയ്യുക..." (സൂറത്ത് മർയം: 65)

   
 2️⃣ തിന്മകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനുള്ള ക്ഷമ (الصَّبْرُ عَنِ الْمَعَاصِي) 

  ഹറാമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുള്ള പ്രലോഭനങ്ങളെയും സാഹചര്യങ്ങളെയും അതിജീവിക്കലാണ് ഈ ക്ഷമ. ദേഹേച്ഛയോടും പിശാചിനോടും സമരം ചെയ്ത്, അല്ലാഹുവിനെ ഭയന്ന് തിന്മ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിന് വലിയ ആത്മനിയന്ത്രണം ആവശ്യമാണ്.
 
 യൂസുഫ് നബി (عليه السلام) യുടെ ജീവിതത്തിലെ പരീക്ഷണം. തിന്മ ചെയ്യാനുള്ള എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും ഒരുങ്ങിയിട്ടും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

   ...إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ...

    "...തീർച്ചയായും ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുന്നു..." (സൂറത്ത് യൂസുഫ്: 23).
   
 3️⃣ അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയിലുള്ള ക്ഷമ (الصَّبْرُ عَلَى أَقْدَارِ اللَّهِ الْمُؤْلِمَةِ) 

 രോഗം, ദാരിദ്ര്യം, ഉറ്റവരുടെ വിയോഗം തുടങ്ങിയ വേദനാജനകമായ വിധികൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിനെ പഴിക്കുകയോ വിധിയെ ശപിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ, സംയമനം പാലിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലം ആഗ്രഹിക്കലാണ് ഈ ക്ഷമ.
 
 ഇത്തരം പ്രയാസങ്ങൾ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടാനും പദവികൾ ഉയർത്തപ്പെടാനും കാരണമാകുമെന്ന ബോധ്യം ഒരു വിശ്വാസിക്കുണ്ടായിരിക്കണം. അയ്യൂബ് നബി (عليه السلام) യുടെ ക്ഷമ ഈ വിഷയത്തിൽ ഖുർആൻ എടുത്തുപറഞ്ഞ മാതൃകയാണ്.

  ക്ഷമയുടെ ഈ മൂന്ന് തലങ്ങളെയും മനസ്സിലാക്കി ജീവിതത്തിൽ പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് നാം യഥാർത്ഥ ക്ഷമാശീലരിൽ (الصَّابِرِينَ) ഉൾപ്പെടുന്നത്. അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കാനും, അവനെ ധിക്കരിക്കാതിരിക്കാനും, അവന്റെ വിധിയിൽ തൃപ്തിപ്പെടാനും ആവശ്യമായ ക്ഷമ നൽകി അല്ലാഹു നമ്മെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. ആമീൻ.